voor gemeenten, over duurzaamheid

Veel laaghangend fruit

Bedrijven kunnen makkelijk 5 tot 15 % besparen op de kosten en CO2-uitstoot van vervoer. Doordat er nog weinig aandacht is voor vervoer, is er veel laaghangend fruit dat snel geplukt kan worden. Mede door de crisis is het eenvoudiger geworden om bedrijven te overtuigen van de voordelen van zuinigere en kleinere leaseauto’s, zuinig rijden, slim inplannen van goederentransport, carpoolen of fietsen naar het werk. En af en toe eens thuis kunnen werken wordt steeds meer gezien als een prettige arbeidsvoorwaarde. Dit wordt dan ook gestimuleerd in diverse CAO’s, waaronder de CAO voor gemeenteambtenaren.

Hoe eenvoudig het kan zijn om te besparen op vervoer, heeft Spijkstaal Elektrotechniek uit Spijkenisse ondervonden. Spijkstaal zoekt nieuw personeel binnen een cirkel van 25 kilometer rondom het bedrijf. Het aantal woon-werkkilometers daalde met 25 % bij een gelijkblijvend personeelbestand. De medewerkers zijn blij met de korte reistijd en zijn daardoor productiever.

Dat er ook binnen gemeentelijke organisaties veel te besparen valt, laat Zaanstad zien. Medewerkers mogen geen privé-auto’s meer gebruiken voor zakelijke reizen, maar alleen nog de elektrische dienstauto’s. Het aantal parkeerplaatsen is beperkt en alleen medewerkers die met de fiets of openbaar vervoer naar het werk komen, krijgen een reiskostenvergoeding.

Ook de gemeente Amsterdam neemt diverse maatregelen in de organisatie. Zo stelt Amsterdam strenge eisen bij de aankoop van voertuigen voor het eigen wagenpark en gaat de voorkeur uit naar elektrische voertuigen. De gemeente Amsterdam richt zich echter ook op het bedrijfsleven. Amsterdam vraagt bij controles in het kader van de Wet milieubeheer bedrijven om checklisten vervoer in te vullen, zodat duidelijk wordt welke vervoersmaatregelen een bedrijf al heeft getroffen en wat het bedrijf nog kan doen. Amsterdam handhaaft niet alleen, maar stimuleert ook, bijvoorbeeld met een subsidieregeling voor elektrische voertuigen.

Het benaderen van MKB-bedrijven met vervoersprojecten werkt niet. Wat beter werkt is vervoer een plek geven in duurzaamheidsscan en –bijeenkomsten voor het MKB. Het is dan ook jammer dat de aanpak van vervoer erg versnipperd is. Er zijn wel regelingen om het MKB te stimuleren om aan de slag te gaan met vervoer, maar deze richten zich op specifieke thema’s zoals personenvervoer (bijvoorbeeld de Mobiliteitsvouchers). Een ondernemer die niet weet hoeveel vervoer hem kost en wat vervoer bijdraagt aan zijn milieubelasting, zal niet snel een vervoersadvies aanvragen. Ook niet als dit gratis is. Een bredere aanpak sluit aan bij de interesse van bedrijven om duurzaam en klimaatneutraal te ondernemen. En het aantal bedrijven dat hier mee aan de slag wil neemt toe, aangezien overheden en grote bedrijven steeds meer eisen aan duurzaamheid stellen in aanbestedingen. Door ondernemers te benaderen op een thema dat wel aanspreekt, kun je hen direct laten zien wat vervoer betekent voor zijn milieubelasting en welke kosten vervoer met zich meebrengt.

Dat een duurzaamheidsaanpak goed werkt blijkt uit een pilot met bouwbedrijven in de regio Rijnmond. De lokale branchevereniging Bouwend Rijnmond bracht 8 bedrijven bij elkaar voor het project “Fris Bouwen en rijden”. Tijdens het gesprek werd gesproken over energie, afval en vervoer. De meeste bedrijven waren in eerste instantie vrij sceptisch over vervoer, maar dit sloeg om in enthousiasme. Toen bedrijven in hun Milieubarometer zagen hoeveel milieubelasting en kosten hun vervoer met zich meebrengt, pakten zij snel maatregelen op. Vrijwel allemaal controleren ze nu structureel de bandenspanning, volgen ze trainingen over zuinig rijden, schaffen ze zuinige voertuigen aan en plannen ze de voertuigen slimmer in. Daarnaast worden ook diverse maatregelen uitgevoerd om energie te besparen en afval beter te scheiden. De bedrijven kwamen tijdens het traject meerdere malen bij elkaar om ervaringen uit te wisselen. Dit stimuleerde hen om steeds weer een stap verder te zetten.

Vervoer is onmisbaar om de CO2-reductiedoelen te halen en het MKB speelt daarbij een belangrijke rol. Neem vervoer mee in de duurzaamheidsaanpak richting het MKB en in de eigen organisatie. Inzicht in het aandeel vervoer in de CO2-uitstoot is daarbij belangrijk, want onbekend maakt onbemind.

Meer lezen?

• Brochure over Slim en schoon vervoer in het MKB (Stichting Stimular, 2010)
• Milieubarometer inzetten in gemeentelijk klimaatbeleid
• Tips over besparen op vervoer en energie bij Kenniscentrum Duurzaam MKB
• Handreiking klimaatbeleid en duurzame mobiliteit voor gemeenten (Agentschap NL / Goudappel Coffeng, 2010)
• Website Energietransitie platform duurzame mobiliteit met diverse praktijkvoorbeelden
• Informatie over schone brandstoffen bij Fuelswitch
• Programma Duurzame logistiek
• Aanvragen gratis mobiliteitsscan met Mobiliteitsvouchers
• Top 10 schone en zuinige bestelauto's (ANWB, Stichting Natuur en Milieu)

Auteurs: Stefan Romijn (Stichting Stimular, adviseur duurzaam ondernemen) en Martien Das (Agentschap NL Energie en Klimaat, coördinator themateam Schone en Zuinige Mobiliteit).