voor gemeenten, over duurzaamheid

De ontwikkeling van de E-nose maakt het mogelijk om milieukwaliteit met eenvoudiger en goedkoper meetinstrumenten te meten en een meer gebiedsdekkend beeld krijgen van luchtverontreiniging en geurhinder. Dergelijke meetinstrumenten lijken een veelbelovende aanvulling op de officiële EU-genormeerde metingen met het meetnet luchtkwaliteit. 

Gewerkt wordt aan de realisatie van het allesomvattend E-nose programma. Ook wil de DCMR de industrie stimuleren om de E-nose technologie in te zetten als procesmanagementtool ten behoeve van geur en veiligheid. Hiervoor wordt binnen het programma een gezamenlijk E-nose project met Vopak gestart.

E-nose

Een E-nose is een compact meetinstrument dat bestaat uit meerdere sensoren waarmee veranderingen in de luchtsamenstelling kunnen worden gedetecteerd. De E-nose technologie werd aanvankelijk alleen toegepast in de voedingsmiddelen-industrie voor de kwaliteitscontrole, maar wordt tegenwoordig gebruikt in een groot en divers aantal toepassingen, zoals diagnosticeren van ziektes, als persoonlijk beschermingsmiddel, voor het bewaken van processen of processtromen. En dus een recente ontwikkeling als toepassing van het online monitoren van veranderingen in de buitenlucht ten behoeve van geur(overlast), procesbewaking en veiligheid.

E-nose technologie en geur(overlast)

Geurmetingen gebeuren doorgaans door mensen. Mensen met een ‘gekalibreerde’ neus bepalen/ruiken hoeveel geureenheden er in de buitenlucht of een geurzak zitten. Op die manier is het uiteraard niet mogelijk om geur continu te monitoren. Hierdoor is het lastig om de specifieke omstandigheden waaronder overlast ontstaat, te achterhalen. De inzet van de E-nose technologie als 'odour managementtool' kan in deze situaties hulp bieden. Bij probleemsituaties kan de oorzaak effectiever achterhaald worden. Ook kan deze technologie de werkzaamheden van de DCMR meldkamer ondersteunen. Optredende geurhinder kan hiermee daadwerkelijk gereduceerd worden.

Met behulp van een E-nose meetcampagne kan objectief een relatie gelegd worden tussen de ervaren hinder van omwonenden en de emissies van het bedrijf. Het continu monitoren van de geuruitstoot heeft als voordeel dat hierdoor de specifieke omstandigheden waaronder de overlast ontstaat kunnen worden achterhaald. Vervolgens kan dan gericht(er) naar een oplossing van het geurprobleem worden gezocht.

E-nose technologie en veiligheid

E-nose technologie heeft naast meerwaarde als odour managementtool ook meerwaarde als safety managementtool. Onderzocht wordt in hoeverre de E-nose technologie een kansrijk hulpmiddel is om een sneller en gerichter veiligheidsinformatie te verzamelen. De E-nose informatie bestaat uit het online in kaart brengen van omgevingseffecten bij incidentele emissies. Afhankelijk van de afwijkingen ten opzichte van de normale waarden van de E-noses en het (mogelijke) klachtenbeeld van bewoners, kan dan snel een indicatie verkregen worden van het totale bedreigde gebied. Als meerdere E-noses een afwijking aangeven, zeker tijdens een incidentsituatie, kan dit leiden tot een snellere opschaling van hulpverlening. Hiermee kan de E-nose technologie bijdragen aan de vernieuwing van de waarschuwings- en verkenningsdienst van de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond.

In het E-nose programma wordt ook onderzocht in hoeverre de E-nose technologie een toegevoegde waarde heeft voor het reguliere luchtmeetnet van de DCMR. De E-nose metingen worden hierbij kwalitatief vergeleken met de meetwaarden van de huidige meetstations van de DCMR. Uit de test in 2008 kwam goed naar voren dat bij benzeenemissies die door het vaste DCMR meetnet werden geregistreerd een directe correlatie was met de E-nose metingen op dezelfde locatie. De toenmalige configuratie met de vier op geur (vluchtige organische stoffen) gerichte sensoren bleek echter weinig meerwaarde te hebben voor de voorspelling van NO2. De proef wordt vervolgd met een E-nose type met een aanvullende sensor.

Bron: DCMR - Expertisecentrum, bureau lucht